Genel Tanımı ve Tarihçesi
Mimarideki İşlevi
Sanayi Tesislerinde Kullanımı
Yapısal Formlar ve Görsel Etki
Uzay kafes Sistemin Bileşenleri
Uzay kafes Sistemin başlıca Kullanım alanları
Uzay kafes Sistemin avantajları
Uzay kafes Sistemin Maliyet Avantajları
Uzay kafes Sistemin teknik şartnamesi
Uzay Kafes Sistemin Geometrisi Birleşim ve Düğüm Detayları
 
 
1. ŞARTNAMELER :
* T.S 498 YAPI ELEMANLARININ,BOYUTLANDIRILMASINDA ALINACAK YÜKLER
* T.S 648 ÇELİK YAPILARIN HESAP VE YAPIM KURALLARI,
* AFET BÖLGELERİNDE YAPILACAK YAPILAR HAKKINDA YÖNETMELİK (1998) ESAS ALINMIŞTIR
2. KULLANILAN MALZEMELER ve EMNİYET GERİLMELERİ

Uzay kafes sistem elemanları çelik boru , konik , somun ve bulonlardan oluşmaktadır. Bu elemanlar kürelerde birleşmektedirler. Çubuklardaki basınç kuvveti kürelere somunlar vasıtası ile , çekme kuvveti ise bulonlar vasıtası ile aktarılmaktadır. Uzay kafes sistem elemanlarında kullanılan parçaların malzeme kaliteleri ve bunların emniyet gerilmeleri aşağıda verilmiştir.

BORULARDA : St.37 St.44 St.52
KÜRELERDE : St.60
BULONLARDA : 8.8 (8G) / 10.9 (10K)
SOMUNLARDA : St 37 K 4.8 (4S)
PİMLERDE : St.37 St 44
KONİKLERDE :

St.37 St.44 St.52

*2.1. SOMUN EMNİYET GERİLMELERİ :
Akma Sınırı
Emniyet Gerilmesi
3200 kg/cm 2
1920 kg/cm 2

*2.2. BULON EMNİYET GERİLMELERİ :

Kalite Kopma Sınırı Akma Sınırı Emniyet Gerilmesi
8.8 8000 kg/cm 2 6400 kg/cm 2 2560 kg/cm 2 (2910 kg/cm 2 )
10.9 10000 kg/cm 2 9000 kg/cm 2 3600 kg/cm 2 (4090 kg/cm 2 )

*2.3. BORU EMNİYET GERİLMELERİ :

Kalite Kopma Sınırı Akma Sınırı Emniyet Gerilmesi
St. 37 3700kg/cm 2 2400kg/cm

2 1440 kg/cm 2 (1656 kg/cm 2 )

St. 44 4400kg/cm 2 2600kg/cm 2 1794 kg/ cm 2 (2063 kg/cm 2 )
St. 52 5200kg/cm 2 3600kg/cm 2 2160 kg/cm 2 (2484 kg/cm 2 )
 

*2.4. KÜRE EMNİYET GERİLMESİ :

St. 60.................................: 2040 kg/cm 2

Yukarda verilen emniyet gerilmeleri T.S. 648 de belirtilen Esas Yükler (EY) içindir. Esas ve İlave Yükler (EİY) halinde parantez içindeki emniyet gerilmeleri kullanılacaktır.

3. YÜK DEĞERLERİ

Uzay sistem elemanlarına etkiyen yükler hesapların yapıldığı Framecad adlı bilgisayar programı tarafından üst başlık düğüm noktalarına her düğümün alan payına göre yayılı yükten tekil yüke çevrilerek etki ettirilmektedir. Borular sadece eksenel çekme veya basınca çalışacak şekilde hesaplanmıştır.Aksi beyan edilmedikçe veya talep edilmedikçe borulara , moment meydana getirecek , boruya dik doğrultuda yük asılmayacaktır. Statik hesaplar yapılırken aşağıdaki yüklerden gerekli olanlar dikkate alınır. Şartname gereği alınması gereken yükler ;(HER PROJE İÇİN FARKLIDIR ÖRNEKTİR.)

*Uzay sistem zati yükü    

14.90 kg/m 2

*Aşık+Kaplama yükü 15.00 kg/m 2
*Tesisat yükü 5.00 kg/m 2
*Kar yükü 90.00 kg/m 2
*Rüzgar yükü 80.00 kg/m 2
*Deprem yükü Şartnameye göre hesaplanmıştır.
*Sıcaklık tesiri D t = ± 25C
 

4. METODLAR

4.1. UZAY KAFES ELEMANLARI :

Uzay kafes sistemin statik analizinin ve çözümünün yapılmasında kullanılan Framecad bilgisayar programı matris-deplasman metoduna göre analiz yapmaktadır . Elemanların boyutlandırılmaları ise "elastik davranış " kabulü yapılarak emniyet gerilmelerinin altında kalacak şekilde boyutlandırma yapılmaktadır.

4.2. BORU TAŞIMA GÜCÜ :

Uzay Sistem elemanları aldıkları yüklere göre aşağıda çapları , etkalınlıkları ve kaliteleri belirtilen borulardan oluşabilirler:

 
Çap (mm):
Etkalınlığı (mm):
Kalite:
60.3
3.65
St 37
76.1
3.65
St 37
88.9
4.05
St 37
114.3
4.50
St 37
139.7
4.85
St 37
165.1
4.85
St 37
168.0
8.00
St 37
168.0
12.00

St 37

219.0
8.00
St 37
Bu boruların emniyetli olarak taşıyabileceği yükler aşağıda gösterildiği gibi hesaplanmıştır:

Boru dış çapı

:

D

Et kalınlığı

:

t

Boru iç çapı

:

d = D - 2t

Kesit alanı

:

F = p ( D 2 - d 2 ) / 4

Atalet momenti

:

I= ( D 4 - d 4 ) / 64

Atalet yarıçapı

:

i = (I / F ) 1/2

Çubuk boyu

:

s

Narinlik derecesi

:

s / i

Burkulma katsayısı

:

w

Çekme çubuklarında

:

P max = s em x F

Basınç çubuklarında

:

P max = s em x F / w

 

Statik yararları açısından , bu sistemler diğer bir çok taşıyıcı sistemlere oranla çok daha hafiftirler. Sabit yüklerin azlığı sadece çatıda değil, alt sistem öğeleri ile temellerde kendini göstermekte, buna bağlı olarak maliyet önemli ölçüde azalmaktadır. Uzay kafes sistemlerin ana unsurları çubuk ve düğümlerdir. Bunlar basınca ve çekmeye çalışan çelik malzemelerdir. Geleneksel yapım sistemlerine kıyasla uzay kafes sistemleri ile oluşturulan aynı miktardaki mekan hacminde kullanılan malzeme miktarı ve ağırlığı çok daha az ve hafiftir. Yapı sisteminden gelen sabit ve hareketli yüklerin zemine ileten temel sistemleri de yapının hafif olması sebebi ile daha az yük taşıyacak şekilde ebatları küçük olmaktadır. Bu nitelikler uzay kafes sistemler ile oluşan yapıların maliyetini ve yapım sürecini azaltmaktadır. Çelik yapı malzemeleri; üretimi, dağıtımı ve yapı sistemlerinde kullanımı yaygınlaştıkça ucuzlamış ve günümüzde diğer yapı malzemelerine göre daha ekonomik olarak kullanılabildiği alanlar bulmuştur. Yapı için gerekli açıklığın büyüklüğü arttıkça çelik kullanmak daha ekonomik bir hale gelmektedir. Uzay kafes sistemleri yapının olduğu yerde değil endüstriyel olarak projesine göre fabrikada üretilmektedir. Bu da yapı bileşenlerinin endüstrileşmiş bir seri üretim ile hızlı ve ekonomik olarak elde edilmesi demektir. Uzun süre şantiye kurma ve sabit giderlerin ortaya çıkmasını bu endüstrileşmiş yapım engellemektedir. Yapım yerinde sadece montaj yapılmaktadır. Hızlı yapılan montaj çok kısa sürer ve şantiye ve şantiyenin sabit giderleri gibi masrafları ortadan kaldırır. Kurulum parçaların birbirine bağlanması ve bir somun anahtarı ile sıkıştırılmasından ibarettir. Sanayi tesislerindeki üretimin sürekliliği ve sürdürülebilirliği önemlidir. Kısa sürede inşaatı bitirilebilen uzay kafes sistemler üretime  uzun süre ara vermeden tesisini yenilemek zorunda olan işletmeler içinde hızlı bir inşaat yöntemi olarak seçilebilir. Geleneksel yapım yöntemlerinde yapı malzemeleri,  yapı bileşenlerini oluşturmak üzere şantiye tek tek tedarikçilerden alınarak getirtilir ve şantiyede yapı elemanlarına dönüştürülür. Bu da nakliyelerin sık olması demektir. Uzay kafes sistemde yapı bileşenleri projesine göre fabrikada imal edildikten sonra yerinde hızla montaj edilmek üzere tek defada nakil edilebilir. Uzay kafes sistemleri diğer yapı sistemlerinden ayıran en büyük özellik montaj edile yapı bileşenlerinin sökülerek başka bir yerde tekrar uygulanmaya imkan vermesidir. Böyle bir şey betonarme için söz konusu olamazken çelik yapılar için maliyeti yüksektir. Uzay kafes sistemler ise modüler olan yapı bileşenleri ile rahatlıkla sökülüp taşınmakta ve başka bir yerde yeniden   
 
İşletme bir bütün olarak ele alındığında işletme kültürünün ve vizyonunun işletmenin sahip olduğu tüm varlıklara yansıdığı gözlenmektedir. İşetmelere ait yapılar ve tesisler müşterilerin işletme ile ilgili ilk izlenimlerini edindikleri değerler olmaktadır. Uzay kafes sistemler ile oluşturulabilen farklı formlar ve hareketli cepheler ile istenilen görsel etki yaratılabilmektedir.Resimde; mimari olarak kullanılan yapı malzemeleri ve aydınlatma seçenekleri ile  yapıya görsel etki kazandırılmıştır. 

Uzay kafes sistemler yapı teknolojileri içinde çağımızın mimarisini yansıtan bir uygulamadır. Esnektir, hafiftir, malzemenin kullanımı ile elde edilen hacim  oranı yüksektir. Uzay kafes sistemlerinin yapılarda görsel etki yaratmak için kullanılması ile yapı içinde gerçekleşen işlevin de esnek, teknolojik, çağına uygun ve etkili olduğu mesajı verilebilmektedir. Resimlerde uzay kafes sistemin yapıların girişinde kullanıldığı gözlenmektedir. Her iki resimde de binaların kendisi gözükmese de mimarilerinin estetik ve görsel olarak doyurucu olacağı tahmin edilebilmektedir
 
Refaranslarımızdan Bazıları
Copyright 2012 © Ema Çelik Uzay Kafes Müh. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Her hakkı saklıdır. Netürk Bilişim